ข้อมูลพื้นฐาน เขตธนบุรี | สภาองค์กรชุมชนกรุงเทพมหานคร

ข้อมูลพื้นฐาน เขตธนบุรี


วิสัยทัศน์ เขตธนบุรี

เมืองแห่งการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ 
ชุมชนสะอาด ปลอดภัย ประชาชนมีสิ่งแวดล้อมและคุณภาพชีวิตที่ดี



http://203.155.220.239/subsite/themes/office3/images/bl_green.gif

คำขวัญประจำเขต


เมืองอนุสาวรีย์พระเจ้าตาก   หลากถิ่นท่องเที่ยวงามตา
วัดกัลยาณ์หลวงพ่อโต  วัดบุคคโลพระพักตร์งาม
กราบไหว้เจ้าตากสินวัดอินทาราม   ลือนามงามอาชีพศิลป์ไทย

 

 

ประวัติความเป็นมา

 

                เขตธนบุรี เดิมชื่อว่า “ อำเภอราชคฤห์ “ เป็นอำเภอชั้นในขึ้นตรงกับกรมนครบาล ตั้งอยู่ในพื้นที่วัดราชคฤห์ ต่อมามีพระบรมราชโองการโปรดเกล้า ฯ เปลี่ยนชื่ออำเภอราชคฤห์ เป็น อำเภอ “ บางยี่เรือ “ วันที่ 20 ธันวาคม 2459 ได้ประกาศเปิดที่ว่าการเป็นเอกเทศของตัวเอง ต่อมาในวันที่ 17 เมษายน 2482 ได้มีพระราชกฤษฎีกา เปลี่ยนนามอำเภอบางยี่เรือ เป็น อำเภอ

“ ธนบุรี “ เนื่องจากจังหวัดธนบุรีเคยเป็นราชธานีมาก่อน รวมทั้งเป็นการเฉลิมพระเกียรติของสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีด้วย และเมื่อวันที่ 25 ธันวาคม 2510 ได้ย้ายที่ทำการมาอยู่ภายในบริเวณวัดเวฬุราชิน ตำบลบางยี่เรือ ตราบเท่าทุกวันนี้

               ปัจจุบันผู้อำนวยการสำนักงานเขตธนบุรี ชื่อ นายระบิล ปานแม้น ดำรงตำแหน่ง เมื่อเดือนธันวาคม 2553 – ปัจจุบัน

 

 

ลักษณะภูมิประเทศ

                    เขตธนบุรี เป็นเขตชั้นในของกรุงเทพมหานคร มีพื้นที่ 8566 ตารางกิโลเมตร สภาพทั่วไปเป็นที่ราบลุ่ม ที่แม่น้ำลำคลองไหลผ่านทั่วถึงกันตลอดท้องที่

ขอบเขตบริเวณ

                   ทิศเหนือ                  ติดต่อ เขตบางกอกใหญ่

                   ทิศใต้                       ติดต่อ เขตจอมทอง / ราษฎร์บูรณะ / เขตบางคอแหลม

                   ทิศตะวันออก           ติดต่อ เขตคลองสาน

                   ทิศตะวันตก             ติดต่อ เขตภาษีเจริญ /  เขตจอมทอง

ผลกระทบในพื้นที่

                 เนื่องจาก เขตธนบุรี  พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบลุ่มอยู่ติดริมแม่น้ำเจ้าพระยา และคลองบางหลวง จึงมีปัญหาเรื่องน้ำท่วมในช่วงหน้าฝนและช่วงน้ำหลาก บ้างแต่ก็เป็นช่วงสั้น ๆ

ประมาณ 7 – 10 วัน

                                                                                                      

 ประชากร

          เขตธนบุรีมีจำนวนประชากร   127,708  

                             ผู้สูงอายุ    จำนวน                    10,462   คน

                             ผู้พิการ       จำนวน                     1,075   คน

                             ผู้ว่างงาน    จำนวน                       -         คน

                              เด็ก – เยาวชน                              -          คน

           มีแกนนำเยาวชนจากชุมชนต่าง ๆ ส่งเข้าเป็นคณะกรรมการและสมาชิกสภาเยาวชน เขตธนบุรี

ร่วมกันทำกิจกรรมเกี่ยวกับเยาวชนและการรณรงค์ต่อต้านยาเสพติด สร้างเครือข่ายกับสภาเยาวชน เขตอื่น ๆ ในกรุงเทพมหานคร

 

การเมือง และ พื้นที่การปกครอง

 

การเมืองท้องถิ่น

           สมาชิกสภากรุงเทพมหานคร ( เขตธนบุรี ) มี จำนวน 1 คน คือ

                       นายวิชัย   หุตังคบดี     สังกัดพรรคเพื่อไทย

วาระในการดำรงตำแหน่ง   วันที่  29  สิงหาคม  2553  ถึงปัจจุบัน

 

           สมาชิกสภาเขตธนบุรี  มีจำนวน 7 คน สังกัดพรรคเพื่อไทย คือ

1.   

นายทีฆทัศน์   หุตังคบดี      (  ประธานสภาเขตธนบุรี  )

2.   

นายสุปะวีณ์    น้อยสุขยิ่ง

3.   

นายอนุชา        สาสังข์

4.   

นายประภาส    รุจิโรจน์ธำรง

5.   

นายสังคม        มะลิจันทร์

6.   

นายธนกร        ธรรมวรัญจน์

7.   

นางณัฐกานท์   เทียมเมือง

 

 

พื้นที่การปกครอง คือ เขตธนบุรี ทั้งหมด

           สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (เขตธนบุรี – คลองสาน ) มี จำนวน 1 คน คือ

                     ทพ.สุรันต์ จันทรพิทักษ์  สังกัดพรรคประชาธิปัตย์

วาระในการดำรงตำแหน่ง       วันที่   3   กรกฎาคม  2554 –  ปัจจุบัน

 

  ข้อมูลด้านเศรษฐกิจ

             ประชากรในพื้นที่ เขตธนบุรี มีปัญหาหนี้สิน ประมาณ 60 % โดยแยกเป็นหนี้สินนอกระบบ ประมาณ 70 %  ในระบบ ประมาณ 30 %  ปัญหาหนี้สินเกิดจากรายได้ไม่สมดุลย์กับรายจ่าย

           อาชีพส่วนใหญ่ของคนในพื้นที่ เรียงตาม มาก – น้อย

 


1.   

อาชีพรับจ้าง / กรรมกร

2.   

อาชีพค้าขาย

3.   

พนักงานรัฐวิสาหกิจ /  บริษัท  ห้างร้าน

4.   

อาชีพรับราชการ

วัฒนธรรมพื้นบ้าน


-                    

ประเพณีชุมชนชาวมอญ ของชุมชนวัดจันทร์ประดิษฐาราม (วัดมอญ) สำนักงาน

เขตธนบุรีและชาวบ้านในชุมชนยังร่วมกันอนุรักษ์ประเพณีนี้ไว้เป็นอย่างดี โดยกิจกรรมจะมีขึ้นในช่วงกลางเดือน เมษายน ของทุกปี รูปแบบกิจกรรมชาวชุมชนจะแต่งตัวตามประเพณี ของชาวมอญ ทำบุญตักรบาตรร่วมกันที่วัดจันทร์ประดิษฐาราม เชิญชวนผู้มาร่วมงานรับประทานข้าวแช่ รดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ที่ชาวบ้านนับถือ และเล่นน้ำสงกรานต์ รวมทั้งมีการละเล่น และการแสดงศิลปวัฒนธรรมของชาวมอญ กิจกรรมจะจัดประมาณ 3 – 7 วัน


-                    

ประเพณีวันสงกรานต์ วัดราชคฤห์วรวิหาร

-                    

ประเพณีวันลอยกระทง วัดประยูรวงศาวาส

-                    

รวมทั้งการอนุรักษ์ประเพณี วันสำคัญทางศาสนา ต่าง ๆ ของทุกศาสนา ในเขตธนบุรี

 

 สถานที่สำคัญและแหล่งท่องเที่ยวชุมชน

        วัด   ที่เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ ได้แก่

   

วัดกัลยาณมิตร วรมหาวิหาร

                   เป็นพระอารามหลวงชั้นโท ตั้งอยู่ปากคลองบางกอกใหญ่ฝั่งใต้  หน้าวัดติดแม่น้ำเจ้าพระยาฝั่งตะวันตก อยู่ในแขวงวัดกัลป์ยาณ์ เขตธนบุรี สร้างในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชการที่ 3  โดยเจ้าสัวโต หรือเจ้าพระยานิกรบดินทร์ ต้นสกุล กัลยาณมิตร บุตรพระยาชัยวารี ( นายมั่น แซ่อึ้ง) ได้อุทิศบ้านเรือน และซื้อดินสร้างวัดนี้ขึ้น แล้วถวายให้เป็นพระอารามหลวง พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว พระราชทานนามอันเป็นสิริมงคลว่า

“ วัดกัลยาณมิตร”

วัดอินทาราม วรวิหาร

                     เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี  ตั้งอยู่ถนนเทิดไท แขวงบางยี่เรือ เป็นวัดเก่าสร้างในสมัยอยุธยา ไม่ปรากฏว่าสร้างเมื่อใด และใครเป็นผู้สร้าง เป็นวัดเล็กที่ทรุดโทรมมาก แต่เป็นสถานที่ร่มรื่นอยู่ริมคลอง เมื่อสมเด็ยพระเจ้าตากสินมหาราชเสด็จมาทางเรือ ได้พบวัดนี้โดยบังเอิญ จึงพอพระราชหฤทัย ทรงมีพระราชดำรัสให้บูรณปฏิสังขรณ์ทั่วทั้งอาราม เป็นต้นว่าขยายที่ดินธรณีสงฆ์ ให้มีบริเวณกว้างกว่าเดิม ขุดคูวัด บูรณะพระอุโบสถ / พระวิหาร / พระเจดีย์ และสร้างเสนาสนะ แล้วทรงสถาปนาขึ้นเป็นพระอารามหลวงชั้นเอกพิเศษ หลังจากนั้นได้เสด็จมาทรงศีลบำเพ็ญ กรรมฐาน ประทับแรม ณ พระตำหนัก ในวัดนี้เสมอ ๆ นอกจากนี้พระองค์ยังทรงโปรดให้มีการประกอบพระราชกุศล ณ วัดนี้เสมอ วัดอินทารามนี้ เป็นที่ฝังพระบรมศพของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช และเป็นที่บรรจุพระสรีรังคานของพระองค์บริเวณชุกชีของพระประธานในพระอุโบสถหลังเก่า

วัดจันทาราม

                     เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ตั้งอยู่ถนนเทิดไท แขวงบางยี่เรือ ตามหลักฐานจากหอสมุดแห่งชาติ วัดนี้สร้างในสมัยกรุงศรีอยุธยา พระยาสุรเสนา (ขุนเณร) เป็นผู้สร้างวัด เดิมชื่อวัดบางยี่เรือกลาง หรือวัดกลาง ปัจจุบันชาวบ้านจะนิยมเรียกว่า “ตลาดวัดกลาง” เป็นสถานที่ค้าขายทั้งปลีกและส่ง อาหารสด อาหารหวาน ขนม ต่าง ๆ จะเปิดจำหน่ายตั้งแต่เวลา 02.00 – 10.00 นาฬิกา ของทุกวัน

 

 

วัดเวฬุราชิน

                    เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี  ตั้งอยู่ถนนเทิดไท แขวงบางยี่เรือ สร้างในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ตอนต้น เจ้าพระยาพลเทพ (เอี่ยม) ต้นตระกูล “ชูโต” เป็นผู้สร้างในช่วงรัชกาลที่ 3 เมื่อสร้างเสร็จถวายเป็นพระอารามหลวง ในสมัยรัชกาลที่ 4 เดิมชื่อ “วัดใหม่ท้องคุ้ง” เพราะอยู่ใกล้บริเวณคุ้งน้ำ  พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาล ที่ 4 ทรงพระราชทานนามใหม่ว่า “ วัดเวฬุราชิน”  แปลว่าวัดซึ่งเกิดจากหนี้ภาษีไม้ไผ่ของพระราชา ภายในอุโบสถมีจิตรกรรมฝาผนังที่ช่องหน้าต่างเป็นภาพชาดก พระประธานเป็นพระพุทธรูปปางสะดุ้งมาร มีพระสารีบุตรอยู่เบื้องขวา พระโมคคัลลานะอยู่เบื้องซ้าย  

วัดราชคฤห์วรวิหาร

                    เป็นพระอารามหลวงชนิดวรวิหาร สร้างในสมัยกรุงศรีอยุธยา ตอนปลาย หรือหรือก่อนสมัยกรุงธนบุรี โดยพวกนายกองมอญ ที่อพยพเข้ามาฝั่งพระบรมโพธิสมภาร และได้ตั้งบ้านเรือนอยู่ใน แขวงบางยี่เรือ ร่วมกันสร้างวัดนี้ขึ้นเมื่อสร้างเสร็จจึงเรียกชื่อตามสถานที่ตั้งว่า “วัดบางยี่เรือมอญ” หรือ “วัดมอญ” และต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 1 แห่งราชวงศ์จักรี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้ยกฐานะขึ้นเป็นพระอารามหลวงและพระราชทานนามว่า “วัดราชคฤห์”

วัดประดิษฐาราม

                     เป็นวัดที่สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่ถนนอิสรภาพ  แขวงหิรัญรูจี เดิมชื่อว่า

“วัดบ้านสวน” สร้างเมื่อประมาณ พ.ศ. 2293 ก่อนกรุงศรีอยุธยาแตก 17 ปี ไม่ปรากฏนามผู้สร้าง  พื้นที่รอบ ๆ บริเวณวัดส่วนใหญ่เป็นสวน เช่นสวนมะพร้าว / หมาก / ผลไม้ต่าง ๆ สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ ( ช่วง บุนนาค) ได้รวบรวมชาวมอญที่อยู่บริเวณวัดนี้เข้าไปเป็น ทหารเรือฝีพาย เรียกว่าทหารเรือหลวง หรือทหารเรือบ้านสมเด็จ แล้วได้ชักชวนชาวมอญที่ปลูกบ้านเรือนอยู่ใกล้เคียงกันร่วมบูรณะวัดบ้านสวน และเรียกว่า “วัดมอญรามัน” แต่ชาวบ้านนิยมเรียกวัด “วัดมอญ” และได้เปลี่ยนแปลงชื่อเป็น “ วัดรามัญประดิษฐ์” หลังจากนั้นมีการปริวรรตทางภาษา โดยผู้นำขณะนั้น คือ จอมพล ป. พิบูลย์สงคราม ได้เปลี่ยนมาเป็นคำไทย ๆ ว่า

 “วัดประดิษฐาราม” มาจนทุกวันนี้        

            

   สุเหร่า


1.       

มัสยิดบางหลวง ( กุฎีขาว)

          ตั้งอยู่ถนนเทศบาล สาย 1 แขวงวัดกัลยาณ์  ในชุมชนกุฎีขาว สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 1

สร้างโดยพ่อค้าชื่อ “โต๊ะหยี” ได้รวบรวมสมัครพรรคพวกก่อสร้างมัสยิดนี้ขึ้น เป็นอาคารทรงไทยก่ออิฐถือปูนทั้งหลัง มีหน้าบันประดับด้วยปูนปั้นลายศิลปะ 3 ชาติ คือ

- ศิลปะปูนปั้น “เครื่องลำยอง” เป็นของไทย

- ศิลปะปูนปั้น “ก้านและใบไม้” เป็นของฝรั่งเศส

- ศิลปะปูนปั้น “ดอกเมาตาน” เป็นของจีน

          ศิลปะทั้ง 3 นี้ นำมาประดับที่กรอบประตู และหน้าต่างทุกบาน ของมัสยิด ตัวอาคารและผนังที่เป็นปูนทาสีขาวทั้งหมด ส่วนที่เป็นไม้ทาสีเขียว ส่วนที่เป็นเครื่องบนทั้งหมด เช่นคาน รอด และแผ่นเพดานจะวางไว้ในร่องบังคับ โดยไม่ตอกตะปู สามารถถอดออกได้เป็นแผ่น ๆ มีบันไดขึ้นหน้ามัสยิด 2 ข้าง ประกอบด้วยศิลปะไทย “บังขั้น” มีหน้ามุขเข้าห้องละมาด พื้นห้องละมาดปูด้วยกระเบื้องหน้าวัวสีแดง พื้นภายนอกปูด้วยกระเบื้องปูนซีเมนต์ ขนาดของมัสยิดกว้าง 12 เมตร ยาว 24 เมตร สูง 16 เมตร เป็นมัสยิด “มัสยิดที่ก่ออิฐถือปูนทรงไทยแห่งเดียวของโลก”


2.       

มัสยิดสวนพูล

          ตั้งอยู่ถนนเทิดไท แขวงบางยี่เรือ ในชุมชนสวนพูล เป็นมัสยิดที่ใช้ประกอบพิธีทางศาสนาของชาวไทยนับถือศาสนาอิสลาม

 

โบสถ์


1.   

โบสถ์ ซางตาครู้ส (วัดกุฎีจีน)

         ตั้งอยู่บนถนนเทศบาล สาย 2  ในชุมชนกุฎีจีน เป็นโบสถ์ของชาวคริสต์นิกายโรมันคาทอริก ซึ่งสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ได้พระราทานที่ดินให้ชาวโปรตุเกสที่อพยพหนีภัยมาจากกรุงศรีอยุธยา ให้เข้ามาตั้งถิ่นฐาน และร่วมกันสร้างโบสถ์ขึ้นเป็นศูนย์กลางของชุมชน มีลักษณะสถาปัตยกรรมแบบ “นิโอคลาสสิต และเรอเนอซองส์  ระฆังโบสถ์แห่งนี้พิเศษคือสามารถตีเป็นเพลงได้ เป็นโบสถ์ที่สวยงามน่าท่องเที่ยวยิ่ง


2.   

คริสตจักรสำเหร่

          ตั้งอยู่ถนนเจริญนคร แขวงสำเหร่ ใช้เป็นสถานที่ประกอบศาสนากิจ ของชาวไทยนับถือศาสนาคริสต์ เปิดทุกวันเสาร์ อาทิตย์ และวันสำคัญทางศาสนา

 

โรงเรียนในพื้นที่ เขตธนบุรี


-                    

โรงเรียนในสังกัด กรุงเทพมหานคร มีจำนวน 17 โรงเรียน

-                    

โรงเรียนมัธยม สังกัดกระทรวงศึกษาธิการ มีจำนวน  4  โรงเรียน

-                    

มีการศึกษาระดับอุดมศึกษา ระดับปริญญา ตรี โท เอก  2 มหาวิทยาลัยคือ

1.   

มหาวิทยาลัยราชภัฎบ้านสมเด็จเจ้าพระยา

2.   

มหาวิทยาลัยราชภัฎธนบุรี

-                    

โรงเรียนเอกชน มีจำนวน 22 โรงเรียน

-                    

ศูนย์การศึกษาตามอัธยาศัย ( กศน. )

สถานีตำรวจ


1.   

สถานีตำรวจนครบาลสำเหร่

2.   

สถานีตำรวจนครบาลบุคคโล

3.   

สถานีตำรวจนครบาลตลาดพูล

4.   

สถานีตำรวจนครบาลบางยี่เรือ

5.   

สถานีตำรวจนครบาลบุปผาราม

อยู่ในท้องที่รับผิดชอบของกองบังคับการ ตำรวจนครบาล 8 ( บกน . 8 )

 

 หน่วยงาน


1.   

สำนักงานเขตธนบุรี

2.   

สถานีตำรวจนครบาล 5 สถานี

3.   

ศูนย์บริการสาธารณสุข  3 ศูนย์บริการ คือ

-                    

ศูนย์ ฯ 36 บุคคโล รับผิดชอบประชาชนจำนวน 3 แขวง คือ แขวงดาวคะนอง / สำเหร่ / บุคคโล จำนวน 16 ชุมชน

-                    

ศูนย์ ฯ จันทร์ฉิมไพบูลย์ ตั้งอยู่ถนนเทิดไท รับผิดชอบประชาชน จำนวน 2 แขวง คือ แขวงตลาดพูล / บางยี่เรือ จำนวน 14 ชุมชน

-                    

ศูนย์ ฯ วัดประยูรวงศาวาส ตั้งอยู่ถนนเทศบาล สาย 2 รับผิดชอบ 2 แขวง คือ แขวงวัดกัลยาณ์ / แขวงหิรัญรูจี จำนวน 15 ชุมชน

4.   

โรงพยาบาลสมเด็จพระปิ่นเกล้า

 

สถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญ ( เชิงอนุรักษ์ )

1.   

วัดต่าง ๆ ที่ตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา  ได้แก่

-                    

วัดกัลยาณมิตร 

-                    

วัดอินทาราม

-                    

วัดจันทาราม (วัดกลาง)

-                    

วัดเวฬุราชิน

-                    

วัดขุนจันทร์

-                    

วัดบุคคโล

2.   

มัสยิดบางหลวง

3.   

โบสถ์:ซางตาครู้ส

4.   

ชุมชนเก่าแก่

-                    

ชุมชนกุฎีจีน

-                    

ชุมชนกุฎีขาว

-                    

ชุมชนบางไส้ไก่

-                    

ชุมชนวัดใหญ่ศรีสุพรรณ

-                    

ชุมชนวัดประดิษฐาราม